İğne Yapraklılar (Pinales) Nedir Bitkisi Hakkında Şifası Yararları Hakkında

Konusu 'Botanik' forumundadır ve Editör tarafından 15 Aralık 2008 başlatılmıştır.

  1. Editör

    Editör <font color="#0000FF"><b>SpanisH GuitaR</b></font>

    İğne Yapraklılar (Pinales)


    İĞNEYAPRAKLILAR. Yaprakları iğne biçi&shy;minde olan ve kozalak tipi meyve veren bitkilere, bu özellikleri nedeniyle "iğneyapraklılar" ya da "kozalaklılar" denir. Açıktohumlulardan olan bu bitkilerin pek azı çalı, geri kalanları ağaçtır. Çam, köknar, ladin, melez, sedir, servi, ardıç ve mazı gibi yakından tanıdığımız ağaçlar ile suga ve kauri gibi daha az bilinen bazı türler iğneyapraklılar adıyla bir takımda toplanır. Ama bu takımdaki bitkileri tanımlayan iğ-nemsi yaprak ve kozalağımsı meyve gibi ortak özellikleri paylaşmayan türler de vardır. Ör&shy;neğin servi ve mazı çamlarınki gibi gerçek
    değildir; üst üste binmjş küçük pulsu yaprak&shy;lardan oluşur. Öte yanjpan kozalak tipi meyve veren bütün ağaçlar di bu gruptan sayılmaz. Örneğin sikas denen ağaçlar ile kibritotları gibi bazı bitkilerin spoıları kozalaksı yapıların içinde gelişir; kızılağa< ların meyveleri de kü&shy;çük odunsu kozalaklaı biçimindedir. Ama bu bitkilerin hiçbiri iğneyapraklılar takımından değildir. Üstelik iğneyftpraklıları tanımayı da&shy;ha da güçleştiren bir pokta, gerçek iğneyap-raklılardan bazılarının kozalak biçiminde mey&shy;ve vermemesidir. Örneğin ardıç ağacında kozalak pulları etli ve Şişkin, renkleri morum&shy;su mavi olan meyveleş kozalaktan çok üzümsü meyveye benzer.


    Yaprakdökmeyen Ağaçlar


    İğneyapraklıların bir Ibaşka ortak özelliği de, hemen hepsinin hiçbiri mevsimde tüm yaprak&shy;larını dökerek çıplaki kalmamalarıdır. Ama bu yaprakların hiç dökülmediği anlamına gelmez. İğneyapraklılirın yaprakları da iki ya da üç yılda bir dökülür; ne var ki, yaprakdöken ağaçlarda olduğu gibi bütün yapraklar aynı anda yenilenmediği için. iğneyapraklı ağaçların dalları hiçbi zaman çıplak kalmaz, hep yeşildir. Yalnız iğneyapraklılardan bazı&shy;ları, örneğin melez ağjaçları bütün yaprakları&shy;nı aynı anda döker. Sonbaharda sarımsı kızıl bir renk alan yapraklar kışa doğru dökülür ve ilkbaharda ağacın dallan yeniden yeşil yap&shy;raklarla donanır.


    Çiçeksiz Ağaçlar


    Bütün açıktohumlularda olduğu gibi iğneyapraklılarda da kapalıtohumlu (çiçekli) bitkilerdekine benzeyen belirgin çiçekler yoktur. Bu yüzden bu ağaçlar çiçektozlarının bir ağaçtan öbürüne taşınarak tozlaşması için böceklere bağımlı değildir. Erkek kozalakların ürettiği çiçektozları rüzgârla havaya savrularak aynı türden bir başka ağacın dişi kozalaklarına ulaşır. Çiçektozu dişi kozalağın içindeki yu&shy;murta hücrelerini döller; böylece bu döllen&shy;miş hücrelerden içinde "bitki taslağı"nı taşı&shy;yan tohumlar oluşur. Bu tohum toprağa düşer düşmez çimlenerek türün yeni bir bireyini üretmek üzere büyümeye başlar.
    Tohumlar olgunlaşınca kozalağın örtülü pullan açılır ve tohumlar toprağa düşer. Rüzgârla uçuşarak ana bitkinin dibinden uzaklara erişebilmesi için bu tohumların ge&shy;nellikle zar gibi incecik kanatları vardır.
    Çiçektozunun rüzgârla dağılmasını kolay&shy;laştıran en uygun zaman yağışsız günler oldu&shy;ğundan, iğneyapraklı ağaçların çoğunda koza&shy;laklar yalnızca kuru havada açılır, havanın nemi arttığı zaman yeniden kapanır. Kapını&shy;zın önüne olgun, ama kurumamış bir çam kozalağı asarak bunu deneyebilirsiniz. Koza&shy;lağın pulları kuru havada açılıp yağmur yağ&shy;madan hemen önce kapanarak bir barometre görevi yapacaktır.


    Reçine


    İğneyapraklı ağaçların yaprakları değişik bi&shy;çimlerde olur. Ladin türlerinin yaprakları kısa, sert ve sivri uçludur. Akköknarın yap&shy;rakları yassı ve derimsi, buna karşılık duglasköknarında çok yumuşak ve bükülgendir. Çamların yaprakları ise ince. uzun ve oldukça sert iğneler biçimindedir. İğneyapraklı ağaç&shy;ların çoğunda, yapraklar ezildiği zaman kes&shy;kin ve hoş bir koku yayılır. Bu kokunun kaynağı, bitkinin gövdesinde, dallarında, yapraklarında ve kozalaklarında oluşan yapış&shy;kan bir maddedir. Reçine denen bu madde bitkinin zararlı böceklerden, mantar ve öbür asalaklardan korunmasını sağlar. Çünkü, ko&shy;kusu bize hoş gelen reçinenin yapısında bu zararlıları öldürebilecek kadar güçlü zehirli maddeler vardır.
    İğneyapraklı ağaçların gövdelerinde derin yaralar açıldığında bu yaralardan bol miktar&shy;da reçine sızar. Çok eskiçağlarda bazı iğne&shy;yapraklı ağaçlardan sızan reçinelerin kuruyup taşlaşmasıyla, kehribar denen sert, duru ve bal rengi kütleler oluşmuştur . Bu kehribar kütleleri mücevher ve süs eşyası yapımında kullanılacak kadar değerli&shy;dir. Üstelik bu kütlelerin içinde çoğu zaman reçineye gömülerek olduğu gibi korunmuş böcek, örümcek gibi küçük hayvan fosilleri bulunduğu için, kehribarlar bu canlı türlerinin evrimini belirlemekte de bilim adamlarına çok yardımcı olur.


    Boylu ve "Yumuşak Odunlu" Ağaçlar


    Çağımızda varlığını sürdüren, hatta belki de günümüzde soyu tükenmiş olan bütün ağaçlar arasında en uzun boylu olanları iğneyapraklı ağaç türleridir. Bunlar arasında en başta geleni, 120 metre yüksekliğe erişebilen ve 1.000 yıl kadar yaşayabilen kıyı sekoyasıdır (Seguoia sempcrvirens).
    İğneyapraklı ağaçlar öbür ağaçlardan çok daha hızlı büyüdüğü için önemli bir kereste kaynağıdır. Bu gruptaki ağaçların odunu, yaprakdöken ağaçlarınkinden daha hafif ol&shy;duğu ve kolayca ezilebildiği için yumuşak odun olarak adlandırılır. Ama bu kural bütün iğneyapraklılar için geçerli değildir. "Yumu&shy;şak odunlu" denen ağaçlar arasında örneğin katran çamının (Pinus rigida) kerestesi son derece sert ve ağırdır.


    [​IMG]


    İğne yapraklılar (Pinales), bitkiler (Plantae) âleminin açık tohumlular (Pinophyta) bölümünde bulunan tek sınıf olan Pinopsida'ya dahil bir bitki takımıdır ve ardıç, çam, göknar, ladin, melez, porsuk, sekoya, sedir, servi gibi soyu sürmekte olan tüm kozalaklı bitkileri içerir.

    * İğne yapraklılar, Pinopsida sınıfı içinde yer alan dört takımdan biridir ve iğne yapraklı bitkilerin soyunu sürdüren tüm üyelerini içerir. Pinopsida içinde yer alan ve soyu tükenmiş olan iğne yapraklı takımları ise şunlardır:

    ▪ Cordaitales
    ▪ Vojnovskyales
    ▪ Voltziales

    * "Coniferales", bu takımın "Pinales" olarak adlandırılmasından önce kullanılmış ama artık geçersiz olan adıdır.
    * İğne yapraklılar takımı familyalarından porsukgillerin (Taxaceae) üyelerinin de diğer Pinales üyeleri ile aynı kökten geldiği son kalıtsal çalışmalarla ortaya konana kadar, bu bitkiler "Taxales" olarak adlandırılan ayrı bir takımda sınıflandırılmıştır. Ancak, artık bunun geçerliliği kalmamıştır.

    Genel özellikleri

    * Dallanma genel olarak monopodial'dır.
    * Çoğunun kısa ve uzun sürgünleri vardır.
    * Sekonder yapılarında traheler olmayıp, odunları asıl olarak traheid'lerden oluşmaktadır.
    * Bir çok örneklerinde yaprak, kabuk ve odunlarında reçine kanalı ya da bezeleri bulunur.
    * Sürgünlere çoğunlukla sarmal, karşılıklı ve çevrel dizilen yapraklar iğne ya da pul yaprak şeklini almıştır. Bu yüzden iğne yapraklılar denilmektedir.
    * Yapraklar kısa sürgünlerde bir çoğu bir arada; uzun sürgünlerde teker teker bulunmaktadır.
    * Çiçekler bir evcikli ya da iki evciklidir.
    * Erkek çiçekler çoğunlukla sürgün diplerinde ve pul yaprakların koltuğunda bulunurlar. Çok azı da sürgünlerin uçlarında terminal durumludur.
    * Dişi kozalakların olgunlaşma süreleri çoğunlukla bir yıl; bazılarında 2-3 yıldır.
    * Kozalak kimi taksonlarda kuru, kimi taksonlarda etli pullardan oluşmaktadır.
    * Tohum birçok türünde kanatlıdır.
    * Çenek sayıları 2-18 arasında değişmektedir.



    alıntıdır

Sayfayı Paylaş