Kara Kutunun İcadı -Kara Kutu İcadı Ne Zamandı- Kara Kutunun İcadı Hakkında Bilgi

Konusu 'Kültürel Konular' forumundadır ve Almira tarafından 11 Mayıs 2011 başlatılmıştır.

  1. Almira

    Almira Administrator

    Kara Kutu-Kara Kutu Nedir -Kara Kutu İcadı Hakkında Bilgi


    Vikipedi, özgür ansiklopedi
    yazılar alıntı

    [​IMG]

    1. (İngilizce - Black Box), sadece giriş ve çıkış karakteristikleri açısından incelendiği zaman cihaz veya sistem için kullanılan teknik terim.
    2. (İngilizce - Flight Data Recorder), Halk arasında "karakutu" ya da "kara kutu" olarak bilinen ve uçuş esnasında bir uçakta belli verileri kaydetmeye yarayan araçtır. Çeşitli özelliklerine göre sınıflara ayırılır:
    3. [​IMG]
    Tip 1: sadece Kokpit ile yer, Kokpit ile diğer hava araçları ve Mürettebatın kendi arasında ki konuşmaları kaydeden cihaz. İngilizce Cockpit Voice recorder, Türkçe Kokpit ses Kaydedicisi.
    Tip 2: sadece uçuş datlarını kaydeden ve ses kaydetmeyen cihaz. İngilizce Fligth Data Recorder, Türkçe Uçuş Veri Kaydedicisi.
    Tip 3: hem ses hem de uçuş verilerini kaydeden cihaz. Kısaca FDR/CVR olarak bilinir. Günümüzde en yaygın kullanılan karakutu tipidir
    Kara kutular kullanıldıkları uçaklara göre farklılıklar gösterirler. En detaylı kayıt büyük yolcu uçaklarında yapılır. Küçük bir uçakta kaydedilecek parametre sayısı ve çözünürlükleri uçağın kullanılacağı sınıfa göre değişir. 2 kişilik bir akrobasi uçağında kaydedilecek veriler 15 ile 20 arasında değişir. Bu konuda referans olarak SAE AS 8039A dokümanı referans alınabilir. Büyük uçaklarda ise 88 temel parametre vardır. Bu parametrelerin türetilmesi ile bir uçakta toplam kaydedilecek

    [​IMG]
    bilgi belli olur. Yolcu uçaklarında bu kriter sayısı 250 ye yaklaşabilir. Bu veriler bir kaza olması durumunda incelenir ve kaza nedeni anlaşılır. Örneğin Pilotun motor gücünü arttırdığı Güç kolu nun herhangi bir andaki değeri motor gücü değeri ile aynı değilse güç kolu ile motor bağlantısı kopmuştur diye yorumlanabilir. Bu bilgiler kokpit ses kayıtları ile kıyaslanarak emin olunur. Şayet arıza fark edilmişse pilot bunu yere bildirmeye çalışacak, bu konuşmalar da karakutuda kaydolacaktır.
    Bu kayıtlar sadece kaza durumunda değil, aynı zamanda bir öğrenci pilotun uçuş performansının değerlendirilmesinde de incelenebilir.

    Aşağıdaki listede verilenler orta büyüklükte bir uçakta kaydedilecek 88 parametreden bazılarıdır:
    [​IMG] [​IMG]
    Kara kutunun iki yönlü görünüşü


    (1) Zaman;
    (2) Basınç irtifası;

    (3) Hava hızı;

    (4) Baş doğrultusu;

    (5) İvme (Dikey);

    (6) Yunuslama durumu;

    (7) Roll durumu;

    (8) Pilotun Teslsizi açma kapamaya elle müdahalesi;

    (9) Motor gücü;

    (10) Autopilot çalışıyor mu?;

    (11) Uzunlamasına ivme;

    (12) Yunuslama Kontrol verisi;

    (13) Lateral Kontrol verisi;

    (14) Rudder pedal verisi;

    (15) Asli yunuslama kontrol yüzey pozisyonu;

    (16) Asli lateral kontrol yüzey pozisyonu;

    (17) Asli yalpa kontrol yüzey pozisyonu;

    (18) Lateral ivme;

    (19) Yunuslama yüzey kontrol posisyonu;

    (20) Kokpittte flap yüzey seçimi, firar kenarı;

    (21) Kokpittte flap yüzey seçimi, hücum kenarı;

    (24) Dış ortam sıcaklığı;

    (25) Otopilot durumu;

    (26) Radyo irtifası;

    (32) Hücum açısı;

    (33) Hidrolik basınç;

    (34) Yer hızı;

    (68) Fren basıncı;

    (75) DC elektrik dağıtıcı statüsü;

    Vikipedi, özgür ansiklopedi
    yazılar alıntı
    Düzenleyen ALMİRA
  2. Almira

    Almira Administrator

    Ce: Kara Kutunun İcadı -Kara Kutu İcadı Ne Zamandı- Kara Kutunun İcadı Hakkında Bilgi

    Ne kadar sağlamdır?Kara Kutu Standartları


    [​IMG]
    1. Kara kutu her 3 eksen de aynı anda 1000 g lik güçte yarı dalga sinüs biçimli çarpmaya dayanıklı olmalıdır. (g=9.81 m/s2)
    2. Kara kutu en zayıf olduğu eksende 6.5 milisaniye boyunca 1700 glik yarı dalga sinüs biçimli çarpmaya dayanıklı olmalıdır.
    3. Kara kutu 0.05 inch2 lik bir alanda 250 kilogramlık ani bir baskıya dayanabilmelidir. (bozuk para büyüklüğünde bir yere 5 ton düşse kaldıracak güç demektir).
    4. 18 inch derinliğinde kumun altında çalışabilmelidir. (45 santim)
    5. 1100 derece santigrat sıcaklıkta yarım saat çalışabilmelidir.
    6. 3 metre derinliğinde suyun içerisinde 30 gün çalışabilmelidir.
    7. [​IMG]
    Yukarıda verdiğimiz maddeler bir kara kutunun kullanım izni almadan evvel geçtiği testlerin bir listesidir. Bu testleri geçemeyen bir kara kutunun bir uçağa takılmasına izin verilmez. Bunlar dışında pek çok test daha uygulanmaktadır.


    Kara Kutu Standartları

    1. Büyük uçaklar için FAR Part 121 Appendix M (Taşıma uçakları, minimum parametre listesi)
    Yine Büyük uçaklar için FAR Part 125 Appendix E (12-19 kişilik yolcu uçakları, minimum parametre listesi)

    SAE AS8039 A (Küçük Uçaklar)
    CS23.1323, 1325, 1327. (Sertifikasyon gereksinimleri)
    TSO 123A, fiziksel ve genel gereksinimler.
    TSO 124A, fisiksel ve genel gereksinimler.
    RTCA/DO 160A, Çevresel şartlar.

    RTCA/DO 254B, Elektronik donanım şartları.

    [​IMG]


    Bunun dışında kara kutular askeri ve sivil olarak da 2 ye ayrılır. Sivil uçaklarda uçak içerisinde kesinlikle bir silme tuşu yoktur. Kara kutudaki veri asla silinemez. Oysa askeri kara kutular yüksek önem arz eden görevlerde de kullanıldıkları için farklıdırlar. Düşman bölge üzerinde vurulan bir askeri pilot, bilgiler düşman eline geçmesin diye, kara kutunun silme tuşuna basar ve tüm veriyi siler.



  3. Almira

    Almira Administrator

    Ce: Kara Kutunun İcadı -Kara Kutu İcadı Ne Zamandı- Kara Kutunun İcadı Hakkında Bilgi

    Kara Kutunun İcadı Ne Zamandır -Kara Kutunun İcadı Hakkında Bilgi
    [​IMG]

    David Warren 1950′lerde bu fikirle ortaya çıktığında neredeyse kimseyi icadının faydasına inandıramamıştı.
    1953′te Warren, Avusturalya Havacılık Araştırma Kurumu’nda uzman bilimadamı olarak, dünyanın ilk jet yolcu uçağı De Haviland Comet’in düşmesinin ardından enkaz incelemelerine katıldı; bir ticaret fuarında gördüğü küçük ses kaydediciyi hatırlayarak, uçağın düşme anında kokpitte neler olduğunu bilmenin çok işe yarayabileceğini düşündü; böylece uçaktaki aygıtların göstergeleri ile pilotun sesini kaydedebilecek bir makine yapmak için kafa yormaya başladı.
    Düşüncelerinin ayrıntılı bir teklifini yazıp birkaç farklı ülkenin havacılık yetkililerine gönderdiyse de, ilgilenen kimseyi bulamadı. Ama yılmadan devam etti. Pilotun konuşmalarının yanı sıra, uçağın hız, irtifa ve yönünü kaydedebilen bir prototip yaptı; veriler bir teyp bandı yerine çelik tel üzerine kaydedildiğinden yangınlarda zarar görme olasılığıda düştü.
    [​IMG]

    Warren nihayet 1958′de prototipini, daha önce RAF’ın yüksek bir mevkiinde bulunmuş olan Sir Robert Hardingham’a gösterme fırsatını buldu. Sir Robert o sıralarda Avusturalya Havacılık Kurumu’nu ziyarete gelmişti. Aygıtın potansiyelini farkeden Hardingham’ın İngiltere’ye dönüşünde hareketle savunduğu fikir, Havacılık Bakanlığı’ndan onay aldı; uçuş veri kayıt cihazları daha sonra İngiltere’de zorunlu hale getirilecekti. Bekleneceği gibi, karakutuları zorunlu hale getiren ilk ülke Avusturalya oldu; 1960′ta Queensland’de meydana gelen bir uçak kazasını inceleyen yargıç, tüm uçaklarda uçuş veri kayıt cihazlarının olmasını tavsiye edecekti.
  4. Almira

    Almira Administrator

    Ce: Kara Kutunun İcadı -Kara Kutu İcadı Ne Zamandı- Kara Kutunun İcadı Hakkında Bilgi

    Uçakların Karakutuları Ne Kadar Sağlamdır ? Uçaklar Neden Bu Malzeme ile Yapılmaz

    [​IMG]
    Uçak kazalarında uçak paramparça olsa da, denizin dibine gitse de hemen kokpit denilen pilot kabinindeki son konuşmaları ve uçuş bilgilerini kaydeden karakutular aranır. Çoğunlukla korkunç kaza enkazı arasından sağlam olarak bulunan bu kutular sayesinde kazanın nedenlerine ulaşılır. Karakutu bu kadar sağlam malzemeden yapılıyorsa neden uçağın tümünde aynı malzeme kullanılmıyor?
    Uçakların rahatça havada kalabilmeleri, uzun mesafelere az yakıtla ulaşabilmeleri, mümkün olduğunca hafif malzemeden yapılmış olmalarına bağlıdır. Bu malzemeler çoğunlukla alüminyum ve plastiktir. <
    Kokpitteki sesleri ve uçuş bilgilerini kaydeden karakutu çelikten yapılır. Eni ve boyu yaklaşık 25 santimetre, derinliği 12-13 santimetredir. Kutuların et kalınlıkları ise 6-7 milimetre kadardır. Kutular ayrıca ısıya ve yangına karşı tedbir olmak üzere plastikle çevrili sıvı köpük ile de donatılmışlardır. Kutular o kadar sağlamdırlar ki, denize düşmüş bir uçağın karakutusu 7 sene sonra çıkarılabilmiş ama buna rağmen kayıtlar sağlıklı olarak dinlenebilmiştir.
    Bir kara kutunun kullanım izni almadan evvel geçtiği testlerin bir listesi aşağıda verilmiştir.
    1. Kara kutu her 3 eksen de aynı anda 1000 g lik güçte yarı dalga sinüs biçimli çarpmaya dayanıklı olmalıdır. (g=9.81 m/s2)
    2. Kara kutu en zayıf olduğu eksende 6.5 milisaniye boyunca 1700 g lik yarı dalga sinüs biçimli çarpmaya dayanıklı olmalıdır.
    3. Kara kutu 0.05 inch2 lik bir alanda 250 kilogramlık ani bir baskıya dayanabilmelidir. (bozuk para büyüklüğünde bir yere 5 ton düşse kaldıracak güç demektir).
    4. 18 inch derinliğinde kumun altında çalışabilmelidir. (45 santim)
    5. 1100 santigrat derece sıcaklıkta yarım saat çalışabilmelidir.
    6. 3 metre derinliğinde suyun içerisinde 30 gün çalışabilmelidir .
    Uçak kazalarının nedenleri değişiktir. Havada bir şekilde infilak ederek düşen uçaklarda yolcuların kurtulma olasılığı yok gibidir. Bu nedenle de uçağın yapıldığı malzeme bu açıdan önemli değildir. Uçak yere bir bütün halinde çarpsa da düşen bir asansörde olduğu gibi yolcular çarpmanın şiddetinden hayatlarını kaybederler.
    Uçağın içine sıvı köpük doldurmak elektronik aletleri koruyabilir ama insanların sadece ölüm nedenlerini değiştirir. Uçağın malzemesini karakutu malzemesinden yapmak, parçalanma ve yangından zarar görme tehlikelerini önler ama ne yazık ki bu malzemeden yapılmış bir uçak da hemen hemen uçamaz ve ekonomik anlamda hayata geçirilemez.
    Karakutuların renkleri kara değil turuncudur. Bu rengin tercih edilmesinin sebebi enkaz arasından daha rahat fark edilmeleri içindir.
    Uçakların Karakutuları Ne Kadar Sağlamdır ? Uçaklar Neden Bu Malzeme ile Yapılmaz ?

Sayfayı Paylaş