Neden Hapşırırız? hakkında bilgi

Konusu 'Sağlıklı Yaşam' forumundadır ve mCAhMeT tarafından 4 Haziran 2009 başlatılmıştır.

  1. mCAhMeT

    mCAhMeT New Member

    Neden Hapşırırız? Neden "Çok Yaşa" deriz? Tarih de ve inançlarda hapşırma... Hapşıramayanlar. .. Daha çok hapşırmak isteyenler.. . Hapşırma ile başı dertte olanlar... Nedeni tam olarak bilinmeyen hapşırma: "photic hapşırık tepkisi"... Hasta eden hapşırmalar... ve daha bir çok merakedilen yönü ile HAPŞIRMA...



    Tıp Terimleri Sözlüğü'nde hapşıailevadisi.netrık:

    "Burun mukozasının uyarılması sonucu havanın burundan ve ağızdan neredeyse bir kasırga hızıyla dışarıya boşaltıldığı ani hava boşaltma tepkisidir." diye tanımlanıyor. Hapşırma sırasında, burun ile yutak bölgesi araailevadisi.netsında bulunan "hançere" adı verilen kapakçık aniden açılıyor. Havanın dıailevadisi.netşarıya atılmasının nedeni bu...


    Peki, bütün bunlar niye oluyor?

    Hapşırmak bir hastalık belirtisi mi yoksa?

    Normal koşullarda hayır. Buailevadisi.netruna bazı toz zerreleri kaçmış da olabilir. Toz zerrecikleri hassas burun mukozasını uyarınca, burnun temizleailevadisi.netnebilmesi için büyük bir güçle dışarıailevadisi.netya atılıyorlar. Hapşırma tepkisi yalailevadisi.netnızca insanlara özgü değil. Diğer meailevadisi.netmelilerde de görülüyor; tepki gelişailevadisi.netmeden önce kısa ve kasılma tarzında bir nefes alma eylemi gerçekleşiyor.



    Hapşırmanın nedenleri oldukça çeşitli...

    Doktorlar en büyük nedenler arasında:

    · alerjileri,

    · burun poliplerini,

    · baharda uçuşan polenleri,

    · tozlar

    · hayvan tüylerini gösteriyorlar.

    Ama bir de;

    · saç taramak,

    · cımbızla kaş alailevadisi.netmak,

    · fazla yemek yemek

    · gözailevadisi.netleri ovuşturmak gibi hiç tahmin edemeyeceğiniz nedenleri de var.

    Ayrıca ;

    · kadınlar âdet dönemlerinde

    · haailevadisi.netmilelikte hormon düzeyindeki değiailevadisi.netşiklikler nedeniyle hapşırmaya daha yatkın oluyorlar.

    İNANÇLAR DA VE TARİH SAYFALARINDA HAPŞIRIK



    Neden "Çok yaailevadisi.netşa!" ya da "İyi yaşa" deriz?

    Hapşırdığınız zaman, çoğunlukla hemen yakınımızdaki kişiler "Çok yaailevadisi.netşa!" ya da "İyi yaşa" deyip sizinle ayailevadisi.netnı duyguları paylaşırcasına gülümsüyorlar. Neden acaba? Aynı olumlu tavır neden hıçkırık, öksürük, geğirailevadisi.netme, kusma gibi toplum içinde isteyeailevadisi.netrek ya da istemeyerek verdiğimiz diailevadisi.netğer tepkilerde de gösterilmiyor?

    Eski Romalılar, Yunanlılar ve Papalık

    Yüzyıllardan beri böyle alışılageldiği için. Eski Romalılar, hapşırana "Salve" ya da "Sen sağlıklı ol" diyorailevadisi.netlardı; Yunanlılar ise uzun bir yaşam diliyorlardı. "Tanrı seni korusun" diailevadisi.netleğini 6. yüzyılda ilk kez Papa Gregorius söylemişti. Bunun için iyi bir nedeni vardı: O yıllarda veba çok yaygındı. Bu öldürücü hastalığın seyailevadisi.netrine hapşırık da eşlik ediyordu.

    Homeros'un Odysseia'sında

    Eskiden hapşırık, şeytanların vüailevadisi.netcudu ele geçilmesinin ya da terk etailevadisi.netmesinin bir göstergesi sayılıyordu. Bu nedenle atalarımız, güçlü bir "hapşu"yu şans ya da ölümü gösteren iki taraflı bir simge olarak görüyorailevadisi.netlardı. Nitekim, hapşıran kişiye sağlık dilemeye, Yunanlı şair Homeros'un (M.Ö. 800'ler) Odysseia'sında bile rastlanıyor.

    Talmud ve İlyas Peygamber

    Museviliğin en önemli ve temel eserlerinden biri olan Talmud'da bu konuya da yer verilmiş. Esere göre, biri dua ederken hapşırmak zorunda kalırsa, bu, Tanrı'nın onu duyduğu ve duasını kabul ettiği anlamına geliailevadisi.netyordu. İncil'de İlyas Peygamberi (Eski Ahit. Krallar 2. Kitap, 4,35) anailevadisi.netlatan efsanede, din adamının, henüz ölen bir çocuğa ağız yoluyla suni soailevadisi.netlunum yaptırdığı: çocuğun arka arkaailevadisi.netya yedi kez hapşırarak yaşama dönailevadisi.netdüğü ve bu nedenle de hapşırığın yaailevadisi.netşamın simgesi olduğu anlatılıyordu.

    Burun; ruha giden yol

    Birçok ilkel kabile burnu "ruha giden yol" olarak görüyordu ve hapşırırken.ruhun bir bölümünün bedeni terk edeceğine inanılıyordu. Buna karşıailevadisi.netlık, İngiliz Doktor Oliver Wendell Holmes. 19. yüzyılda tuttuğu notlarailevadisi.netda, doğum sırasında bebeğin hapşırailevadisi.netmasının, mutlu bir yaşam sürdüreceailevadisi.netğinin belirtisi olduğunu yazıyordu.



    Yanımızda birisi rasgele hapşırdığı zaman biz de mikrop kapar mıyız?

    Kulak-burun- boğaz uzmanları, hapşırırken, ağızdan çıktıktan sonra haailevadisi.netvada etkinliği 45 dakika devam eden ve 2.000–5.000 bakteri damlacığı içeailevadisi.netren bir bulutçuğun püskürtüldüğünü belirtiyorlar. Ama bu bakterilerin çoailevadisi.netğunluğu zararsız. Hapşıran kişi, stafilokoklar gibi patojen bakteriler taşıailevadisi.netmadığı sürece, soğuk algınlığına yaailevadisi.netkalandığımızda sık sık yaşadığımız gibi, başkalarına hastalık bulaştırmaailevadisi.netmız mümkün değil.



    Hapşırığın öldürücü olabilailevadisi.netdiği ağır vakalar da var...

    Ancak tıpkı, Chicago'da Dr. Selig J. Kavka'nın 81 yaşındaki annesinin yaşadığı olayda olduğu gibi. Uzun zamandır kansızailevadisi.netlık sorunu olan yaşlı kadın, iki defa şiddetli hapşırmış ve bu yüzden kalp krizi geçirerek ölmüştü. Aynı şey birailevadisi.netkaç hastasının daha başına gelince, iç hastalıkları uzmanı olan Dr. Kavka, olayın temeline inmeyi denedi.



    Hanailevadisi.netgisi önce gelişiyordu?

    Hapşırık mı kalp krizine, yoksa kalp krizi mi hapailevadisi.netşırığa yol açıyordu?

    Doktorun elinde, kalp krizinin hapşırığa yol açtığına ilişkin iki kanıt vardı. Birincisinde doktorlar, güçlü ve sık sık hapşırmayı ağır hastalarda, genellikle beyin hastalıkları ya da epilepsi (sara) belirtisi olarak kabul ediyorlardı. İkinci kanıt ise, hapşırıailevadisi.netğın beyinde, henüz yeri tam olarak belirlenemeyen özel bir bölge taraailevadisi.netfından kontrol edilmesiydi. Nöroşiailevadisi.netrurji uzmanları, beyin ameliyatı sıraailevadisi.netsında, mekanik dokunmayla tesadüailevadisi.netfen uyarılan hastaların, narkoz altınailevadisi.netda bulunmalarına rağmen hapşırdıkailevadisi.netlarına tanık olmuşlardı.



    Lütfen yardım edin hapşırmak istiyorum

    Hapşıramamaktan ya da az hapşırmaktan şikâyetçi insanlar olduailevadisi.netğunu biliyor muydunuz? Bir gün Dr. Kavka'nın muayenehanesinde beliailevadisi.netren bir kadın, hapşırabilmek için saailevadisi.netbun köpüğü yuttuğunu söylemişti. Kadının bu girişimi başarılı olmuştu, ama güçlü şok dalgalarının etkisiyle sol gözünün retinası yırtılmıştı.



    Lütfen yardım edin daha çok hapşırmak istiyorum

    Bir hapşıran öteki hapşırana ne demiş? “Hadi yarışalım mı?”

    Bu tepkiyi harekete geçirecek daailevadisi.netha rahat ve keyifli yollar da var: örailevadisi.netneğin enfiye... Almanya'nın eski başailevadisi.netbakanı Helmut Schmidt, incir, bal, rezene, yasemin, sandal ağacı ya da limon ile zenginleştirilmiş ve toz haline getirilmiş nikotinden zengin enailevadisi.netfiyeyi Kuzey Yarıkürede de popüler hale getirmişti. Öyle ki, birbirleriyle yarışan hapşırık kulüpleri bile ortaya çıktı. Ama dikkat! Bunun da yan etailevadisi.netkileri var. Sodyum bakımından zenailevadisi.netgin olan enfiyenin tansiyonu yükselailevadisi.netten etkisi var. Doktorlar, enfiye kulailevadisi.netlananların, kullanmayanlara oranla yüksek tansiyondan üç kat daha çok şikâyetçi olduklarını belirtiyorlar.

    Öğrencilerin okullarda eğlenmek için kullandıkları hapşırık tozu (tıpta ptarmikum olarak geçiyor) biraz daha masum. Yaramaz yumurcaklar yeşil ve siyah boynuzotu, meyhaneciotu, mayıs çiçeği, mercanköşk ve tütünden oluşan bu karışımla arkadaşlarını ve öğretmenlerini kızdırıyorlar.



    Hapşırığı durdurmak?

    Yapay olarak harekete geçirilebildiğ ine göre, hapşırığı yapay olarak durdurabilmek de mümkün müydü? Eskiden bunun yapılabileceğine inaailevadisi.netnıyorlar ve bu amaçla üşenmeden yüzlerine hayvanların içyağını sürüailevadisi.netyorlar; sarımsak, bayır turpu yiyorlar ya da fındık yağı veya zeytinyağı içiyorlardı. Ancak, bugün uzmanlar bunların boşuna yapıldığını belirtiailevadisi.netyorlar. Hiçbir şey hapşırmayı durduailevadisi.netramıyor. 12 yaşındaki bir İngiliz kıailevadisi.netzın başına gelenlerde olduğu gibi. Trisha Reay için ızdırap süreci basit bir nezleyle başlamıştı. Ama zavallı kızcağız, izleyen 153 gün boyunca, her 15 saniyede bir sürekli hapşırmıştı; yani yaklaşık 881.000 defa...

    Yine böyle bir hapşırık krizine tutulan 17 yaşındaki Amerikalı June Clark, bu sorunundan elektroşok yardımıyla kurtulabildi. 167 gün boyunca hiç durmadan hapşırmıştı. Almanya'nın Essen kentindeki Uniklinik'te çalışan bir proailevadisi.netfesör, bu sorunun bir tür virüs enfeksiyonu sonucu beyin dokusunun iltihaplanması yla ortaya çıktığını belirtiyor ve olaailevadisi.netyı, kafa içinde işlemekte olan elektrik devresinin kısa devre yapması şeklinde yorumluyor.



    Saatte 300 deailevadisi.netfa

    Ama 23 yaşındaki Amerikalı genç kızı, bir hafta boyunca saatte 300 deailevadisi.netfa hapşırtan şey, sarhoş bir adamın bir külah dondurmayı kaba bir şekilailevadisi.netde kızın yüzüne bastırmasıydı. Bu işailevadisi.netkenceden, ancak bir narkoz maddesi olan kokain hidroklorid yardımıyla kurtulabildi.



    Sürekli hapşırdığı için dört kez işinden atıldı

    Ya 38 yaşındaki Bremenli tornacıailevadisi.netnın basma gelenlere ne demeli? Süailevadisi.netrekli arka arkaya hapşırmak zorunda kalan adamcağız, her defasında deailevadisi.netğerli bir malzemenin kullanılamaz hale gelmesine yol açıyordu. Bu neailevadisi.netdenle arka arkaya dört kez işinden atıldı. Bir günde, neredeyse 100 defa hapşırmak ve 800 kez öksürmek zoailevadisi.netrunda kalıyordu. Yaklaşık 5 doktor gezmiş ve bahar nezlesi, öksürük, bronşit ve soğuk algınlığına iyi gelen 500'e yakın ilaç kullanmıştı. Aylarca bu şekilde yaşadıktan sonra, bir gün sorun kendiliğinden çözülmüştü.



    Rekor

    Bu konudaki rekor, 987 gün boailevadisi.netyunca sürekli hapşırarak "Guinness Rekorlar Kitabı"na girmeye hak kaailevadisi.netzanan İngiliz Donna Griffıth'e ait.



    Hapşırık kalıtsal olabilir mi?

    Wasailevadisi.nethington Eczacılık Fakültesi'nde göailevadisi.netrevli Profesör Roberta Pagan, hapşıailevadisi.netrık için bir şey söyleyememekle birailevadisi.netlikte, hapşırık nöbetinin özellikleriyle kalıtsal yapı arasında bir ilişki olduailevadisi.netğunu saptadı. Yani, nesiller boyu baailevadisi.netzı ailelerin üyeleri arka arkaya üç keailevadisi.netre, başka ailelerin üyeleri ise sekiz kere hapşırıyorlar. Ancak nedeni heailevadisi.netnüz açıklanamıyor.



    İnsanların beşde birinde var olan ve nedeni bilinmeyen hapşırık

    Bir de, özellikle otomobil sürücüailevadisi.netleri için çok tehlikeli olan "photic hapşırık tepkisi" var. Bu tepki, karanailevadisi.netlıkta ilerlerken birden parlak bir ışığa bakıldığında beliriyor. Örneğin, bir süre tünelde gittikten sonra dışarıya çıkınca... İnsanların yaklaşık beşte biri bu reflekse sahip, ama bu kadar sık rastlanmasına karşın, nedeni buailevadisi.netgüne kadar açıklanamadı. İngiliz fiailevadisi.netlozof Francis Bacon bu konu üstünde çok düşünmüştü. 1635'te, ışığın beailevadisi.netyindeki suyun çekilmesini sağladığıailevadisi.netnı, bunun sonucunda da gözyaşlarıailevadisi.netnın yoğun bir şekilde aktığını ve bir şekilde bütün bunlara hapşırık tepkiailevadisi.netsini harekete geçirdiğini yazmıştı.

    İngiliz Gerald Legg, kısa bir süre önce daha sağlam temellere dayanan bir açıklama yaptı. Bilim dergisi "New Scientisfe olayın nedenini şöyle açıklıyordu: "Ani ışık yansımaailevadisi.netsından dolayı göz bebekleri küçülüailevadisi.netyor, bunun sonucu olarak gözyaşı bezleri tuzlu sıvılarının salgılanmasıailevadisi.netnı artırıyor. Gözyaşı, gözyaşı kanaailevadisi.netlıyla burun boşluğunun üst bölümüne ulaşıyor. Burada, burun içindeki muailevadisi.netkoza dokusunu uyarıyor ve hapşırık tepkisi harekete geçiyor. Burun muailevadisi.netkozası, soğuk algınlığı nedeniyle zaailevadisi.netten hassas olduğu takdirde, tepki daailevadisi.netha da çabuk ortaya çıkıyor."

    Araştırmacı N. Deshmukh, "photic hapşırık tepkisi"ni elektriksel olaylaailevadisi.netra bağlıyor. Görme siniri ve burun ile bağlantılı olan "trigeminus siniri", beyinde birbirlerine o kadar yakın duruyorlar ki, uyarılar bir sinirden diailevadisi.netğerine kolayca atlayabiliyor.

    Bilim adamları, otomobille bir tüailevadisi.netnel yolculuğundan çıktıktan sonra göze yansıyan ışığın yol açtığı hapşıailevadisi.netrığın nedeni konusunda hemfikir olaailevadisi.netna kadar yapılacak tek şey var: Yanıailevadisi.netnızdan mendilinizi eksik etmemek...



    Sakın hapşırığınızı tutmayın.

    Gürültülü bir "hapşu" sesiyle başailevadisi.netkalarını rahatsız etmek istemeyen baailevadisi.netzı kibar insanlar, hapşırmaları gerekailevadisi.nettiğinde, burun deliklerini ve ağızlarıailevadisi.netnı sıkıca kapatıyorlar. Sakın bunu yapmayın! Sağlığınız için çok zararlı bir davranış. Dışarıya çıkamayan haailevadisi.netvanın yarattığı basınç beyindeki damarları etkileyeceği için, gökyüzünailevadisi.netde şarkı söyleyen meleklerin arasına karışabilir ya da şiddetli bir baş ağrısı veya güçlü bir burun kanaması yaşaailevadisi.netyabilirsiniz. Daha da ilginç şeyler duymak istiyorsanız hemen ekleyeailevadisi.netlim: Deforme olmuş yüz kemikleri, kulak ve ağız boşluğu ya da ense omurlarıyla kendinizi en yakın hastaailevadisi.netnede bulabilirsiniz. Beyin felcinin yaşandığı olaylara bile rastlandı. Öyailevadisi.netleyse, annelerimizin de hep söylediği gibi, var gücünüzle hapşırın. Sinemaailevadisi.netdayken yanınızdaki kişileri rahatsız edersiniz belki, ama sağlığınızı da korumuş olursunuz.

Sayfayı Paylaş